ผลงาน

img

กายภาพบำบัด จัดให้ คลายปวด

ร่ายกายของมนุษย์มีกล้ามเนื้อลายมากถึง 696 มัด มีน้ำหนักถึงร้อยละ 40 ของน้ำหนักตัว กล้ามเนื้อเหล่านี้ต้องทำงานอยู่ตลอดเวลา จึงพบว่าประชากรโดยทั่วไปกว่าร้อยละ 30 มีอาการปวดที่มีสาเหตุจากกล้ามเนื้อ จึงเป็นอาการปวดที่พบได้ทั่วไป จากการทำกิจกรรมต่างๆ โดยเฉพาะอาการปวดกล้ามเนื้อรุนแรง ที่ส่วนใหญ่พบในกลุ่มวัยทำงาน  ซึ่งหากมีอาการปวดรุนแรงขึ้น จะส่งผลให้ผู้ป่วยไม่สามารถทำงาน หรือใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างปกติ นอกจากนี้ ยังก่อให้เกิดผลกระทบตามมาหลายด้าน เช่น ค่าใช้จ่ายในการเดินทางมารักษาต่อเนื่อง ระยะเวลาการรักษา การใช้ยาแก้ปวด และโรคแทรกซ้อนต่างๆ เป็นต้น

โรงพยาบาลค่ายสมเด็จระนเรศวรมหาราช จังหวัดพิษณุโลก เป็นโรงพยาบาลขนาด 150 เตียง ที่มีการจัดตั้ง Pain เพื่อให้บริการกายภาพบำบัด จากการรวบรวมสถิติและสำรวจข้อมูลพบว่า ผู้ป่วยโรคกลุ่มปวดกล้ามเนื้อรายใหม่ ที่มีระดับความเจ็บปวดรุนแรง จะมีระยะเวลาการรอคอยเพื่อเข้ารับการทำกายภาพบำบัดในครั้งแรกนานเฉลี่ย 7 วัน และใน 1 สัปดาห์ จะได้รับการทำกายภาพบำบัดเฉลี่ยจำนวน 2 ครั้ง เป็นสาเหตุที่ทำให้ระดับความเจ็บปวดมักไม่ลดลง จำเป็นต้องใช้ระยะเวลาการรักษานานขึ้น ซึ่งอาจก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ตามมา เช่น กล้ามเนื้อยึด ข้อติด ไม่สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ หรือต้องใช้ยาแก้ปวดติดต่อกันนานๆ เป็นต้น

จากการวิเคราะห์สาเหตุพบว่า ผู้ป่วยในกลุ่มปวดกล้ามเนื้อรุนแรงรายใหม่ ที่แพทย์ส่งมารักษาทางกายภาพบำบัด ไม่ได้รับการระบุความเร่งด่วนในการนัดหมาย จึงได้รับบริการตามระบบปกติ เช่นเดียวกับผู้ป่วยในกลุ่มปวดน้อยและปวดปานกลาง ด้วยเหตุนี้ หน่วยงานกายภาพบำบัด โรงพยาบาลค่ายสมเด็จระนเรศวรมหาราช จึงได้จัดทำโครงการเบาปวดทันใจใช้กายภาพ ด้วยแนวคิด “นัดด่วนทำบ่อย” โดยพัฒนาระบบการรักษาผู้ป่วยกลุ่มปวดกล้ามเนื้อรุนแรง ให้เป็นไปในแนวทางเดียวกันอย่างมีมาตรฐาน กล่าวคือ สามารถระบุความเร่งด่วน ทำให้ได้รับการรักษาที่รวดเร็วและบ่อยขึ้น นอกจากนี้ นักกายภาพบำบัดยังใช้ใบเมนูโรค เป็นเครื่องมือช่วยให้คำแนะนำผู้ป่วยอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นอีกทางหนึ่ง

การดำเนินการโครงการเบาปวดทันใจใช้กายภาพ ในระยะที่ 1 เป็นการคัดกรองผู้ป่วยตั้งแต่รับผู้ป่วย การปรับระบบนัดผู้ป่วย โดยคัดแยกผู้ป่วยกลุ่มปวดรุนแรงออกจากกลุ่มปวดทั่วไป และการนัดหมายให้ได้รับบริการอย่างรวดเร็ว และจัดทำ ใบเมนูโรค เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการสื่อสารกับผู้ป่วย ในระยะที่ 2  ได้กำหนดให้ผู้ป่วยกลุ่มปวดกล้ามเนื้อรุนแรง ได้เข้ารับบริการกายภาพบำบัดอย่างต่อเนื่องมากขึ้น ไม่น้อยกว่า 3 ครั้งต่อสัปดาห์ โดยได้สิทธิในการนัดหมายการรักษาล่วงหน้า 1 สัปดาห์ เพื่อให้ได้รับคิวรักษาที่แน่นอน นอกจากนี้ยังกำหนดโปรแกรมการรักษา เพื่อให้นักกายภาพบำบัดทุกคนปฏิบัติอย่างเป็นมาตรฐานเดียวกัน และปรับปรุงทำแนวทางการจำหน่ายผู้ป่วยให้มีประสิทธิภาพและรวดเร็วยิ่งขึ้น และในระยะที่ 3 ได้เพิ่มเติมแนวทางการส่งต่อผู้ป่วยเพื่อขอรับคำปรึกษาจากแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและการสั่งยา

ผลลัพธ์ภายหลังการดำเนินโครงการ ทั้ง 3 ระยะ พบว่าผู้ป่วยกลุ่มปวดกล้ามเนื้อรุนแรง ได้เข้ารับการรักษาอย่างรวดเร็ว ร้อยละ 95 ได้รับการรักษาถี่ตามมาตรฐาน ร้อยละ 97 ทำให้ผู้ป่วยร้อยละ 86 สามารถลดระดับความเจ็บปวดจากระดับรุนแรง เป็นระดับปานกลาง ภายใน 1 สัปดาห์ และผู้ป่วยในกลุ่มที่ต้องพบแพทย์ร้อยละ 93 สามารถลดระดับความเจ็บปวดได้ ภายใน 2 สัปดาห์ โดยในภาพรวมพบว่า ผู้ป่วยร้อยละ 73 สามารถกลับไปทำงานได้ปกติภายใน 1 สัปดาห์

โครงการเบาปวดทันใจใช้กายภาพ ของโรงพยาบาลค่ายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช จึงเป็นตัวอย่างของการปรับปรุงกระบวนการรักษาด้านกายภาพบำบัด โดยให้ความสำคัญแก่ผู้ป่วยกลุ่มปวดกล้ามเนื้อรุนแรงเป็นกรณีเร่งด่วน และพัฒนาระบบและช่องทางพิเศษในกลุ่มผู้ป่วยกลุ่มดังกล่าว จนเกิดผลลัพธ์ที่น่าพอใจ เหนือสิ่งอื่นใด คือการทำให้ผู้ป่วยสามารถกลับไปใช้ชิวิตประจำวัน และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้อย่างรวดเร็วนั่นเอง

อัลบั้มภาพ