ผลงาน

img

ลดความเสี่ยง จากความร้อนด้วย HATACS

ในช่วงที่ประเทศไทยมีอากาศร้อนจัด ความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศสูง การปฏิบัติกิจกรรมกลางแจ้งจะมีความเสี่ยงต่อการเกิดจากเจ็บป่วยจากความร้อน โดยเฉพาะการเกิด Heat Stroke หรือโรคลมร้อน ที่อาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต การรับทราบข้อมูลสภาพอากาศที่ถูกต้อง และเป็นปัจจุบัน จึงเป็นปัจจัยสำคัญในการป้องกันมิให้เกิดอันตรายดังกล่าวขึ้น  และโรงพยาบาลกองทัพบก ก็ได้นำแนวทางดังกล่าวมาประยุกต์ใช้ ในการป้องกันการเจ็บป่วยจากความร้อน ในการฝึกทหารใหม่แก่น้องๆทหารกองประจำการ ตามสภาพแวดล้อมในแต่ละพื้นที่

รพ.ค่ายวชิรปราการ จังหวัดตาก ได้ถอดบทเรียนจากเหตุการณ์เมื่อ พ.ศ.2554 ที่มีทหารใหม่เสียชีวิตด้วย Heat Stroke จำนวน 1 นาย ระหว่างการฝึกในสัปดาห์ที่ 2 ซึ่งเป็นช่วงที่ทหารใหม่ยังอยู่ในช่วงปรับตัวต่อการฝึก ประกอบอากาศในจังหวัดตากที่ร้อนจัด และความชื้นสูง โดยได้เคยทำการศึกษา คิดค้นนวัตกรรมต่างๆ อาทิ ขวดติดพิชิตลมร้อน เพื่อติดตามอาการของทหารใหม่แต่ละนาย ทำให้สามารถให้การรักษาพยาบาลได้ทันท่วงที จนได้รับรางวัลเลิศรัฐสาขาบริการภาครัฐ เมื่อปี พ.ศ. 2562 และยังคงใช้ในการฝึกจนถึงปัจจุบัน

อย่างไรก็ดี เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการป้องกันการเจ็บป่วยจากความร้อน โรงพยาบาลค่ายวชิรปราการจึงได้พัฒนาอุปกรณ์แจ้งเตือนค่าดัชนีความร้อน ในชื่อ HATACS  (Humidity And Temperature Alert Control System) เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องในทุกระดับ สามารถทราบข้อมูลที่น่าเชื่อถือ สามารถใช้ตัดสินใจ ออกแบบ กำหนดกิจกรรมการฝึก ให้เหมาะสมกับสภาพอากาศ ช่วยให้เกิดความปลอดภัยแก่ผู้รับการฝึก โดยปรับปรุงจากแนวทางการป้องกันที่กรมแพทย์ทหารบกกำหนดให้ใช้ธงสีที่แสดงถึงสภาพอากาศ ณ ขณะนั้น ตามตารางด้านล่าง

ความสัมพันธ์ระหว่างสัญญาณธงสี ความชื้นสัมพัทธ์ การดื่มน้ำ และเวลาการฝึก ตามแนวทางของกรมแพทย์ทหารบก

สัญญาณธง ความชื้นสัมพันธ์ ปริมาณน้ำดื่ม/ชม. เวลาฝึก/พักต่อชม.
ธงขาว  55-60% อย่างน้อย1/2ล. 50นาที/10นาที
ธงเขียว 60-65% อย่างน้อย1/2ล. 50นาที/10นาที
ธงเหลือง 65-70% อย่างน้อย1ล. 45นาที/15นาที
ธงแดง 70-75% อย่างน้อย1ล. 30นาที/30นาที
ธงดำ มากกว่า75% อย่างน้อย1ล. 20นาที/40นาที

อุปกรณ์ HATACS ใช้อุปกรณ์ที่สามารถหาซื้อได้ทั่วไป มีต้นทุนการผลิตต่อเครื่องเพียง 2,300 บาท โดยนำหลักการของ Internet of Things ซึ่งหมายถึงเทคโนโลยีที่ทำให้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ สามารถเชื่อมโยงและรับส่งข้อมูลระหว่างกันได้ และสามารถสั่งการเพื่อควบคุมอุปกรณ์ต่างๆ ได้ผ่านทางระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ทั้งนี้ อุปกรณ์ดังกล่าวจะแสดงข้อมูลสำคัญ ได้แก่ เวลา, ค่าดัชนีความร้อน, สถานะธงสี ด้วยหลอดไฟไซเรน 5 สีตามมาตรฐาน

นอกจากนี้ยังนำฟังก์ชั่น Line Notify ในแอปพลิเคชันไลน์ มาใช้ในการแจ้งเตือนข้อมูลดังกล่าวแก่ผู้เกี่ยวข้องทุกระดับ ทุกๆ 1 ชั่วโมง ตลอดช่วงการฝึก ตั้งแต่เวลา 07.00 – 17.00 น. หรือแสดงเมื่อต้องการทราบข้อมูล โดยสามารถแสดงข้อมูลแบบเรียลไทม์ (Realtime) ผ่านทางแอพพลิเคชันบลิงค์ (Application BLYNK) ทั้งนี้ ทางโรงพยาบาล ได้ทดสอบอุปกรณ์ HATACS เปรียบเทียบกับตารางค่าดัชนีความร้อน และบันทึกค่าดัชนีความร้อนตามโปรแกรมการเฝ้าระวังการเกิดโรคลมร้อน ที่กรมแพทย์ทหารบกกำหนด พบว่าค่าที่ได้ไม่แตกต่างกัน จึงมีความเหมาะสมในการใช้งาน

ผลลัพธ์จากการใช้อุปกรณ์ HATACS ร่วมกับมาตรการอื่นๆ ของโรงพยาบาลค่ายวชิราวุธ ในการฝึกทหารใหม่ จำนวน 4 ผลัด ตั้งแต่ พ.ค. 62 ถึง พ.ย. 63 พบว่า ไม่มีผู้ป่วย Heat Stroke เกิดขึ้นขณะที่อัตราการเจ็บป่วยจากความร้อนอื่นๆ มีแนวโน้มลดลงอย่างชัดเจน ส่งผลให้อุปกรณ์ดังกล่าวได้รับรางวัลชนะเลิศ การประกวดนวัตกรรม ด้านการป้องกันเฝ้าระวังการบาดเจ็บจากความร้อนในการฝึกทหารใหม่ ประจำปี 2563 ของกรมแพทย์ทหารบก และยังสามารถนำไปขยายผลทั้งในการฝึกทหารใหม่ในพื้นที่อื่นๆ ตลอดจนกิจกรรมกลางแจ้งต่างๆ ที่ต้องการอุปกรณ์ที่สามารถแจ้งเตือนที่แม่นยำ และราคาไม่แพงอีกด้วย

อัลบั้มภาพ