คำแนะนำ

img

ได้แผลจากน้องหมา โรคพิษสุนัขบ้าอาจมาเยือน

โรคพิษสุนัขบ้าหรือโรคกลัวน้ำ

สาเหตุ เกิดจากเชื้อไวรัสพิษสุนัขบ้าที่มีในน้ำลายของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม สัตว์นำโรคที่สำคัญที่สุด ได้แก่ สุนัข รองลงมา คือแมว และอาจพบได้ในสัตว์อื่นเช่น หมู ม้า วัว ควาย ลิง ชะนี กระรอก เป็นต้น

การติดต่อ เชื้อโรคจะอยู่ในน้ำลายของสัตว์ คนได้รับเชื้อโรคจากการถูกสัตว์ที่มีเชื้อกัด หรือถูกสัตว์ที่มีเชื้อใช้ลิ้นเลียบริเวณผิวหนังที่มีรอยข่วน

อาการ

อาการในคน ส่วนใหญ่จะมีอาการหลังได้รับเชื้อ 15-60 วัน บางรายอาจน้อยกว่า 10 วันหรือนานเป็นปี อาการเริ่มด้วยปวดศีรษะ มีไข้ต่ำๆ เจ็บคอ ปวดเมื่อยตามตัว เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย และมีอาการกลืนลำบาก เพราะกล้ามเนื้อที่ลำคอ กล่องเสียงหดเกร็ง อยากดื่มน้ำแต่กลืนไม่ได้ทำให้มีอาการกลัวน้ำ บ้วนน้ำลายบ่อย กระวนกระวาย ตื่นเต้น ใจคอหงุดหงิด หายใจเร็ว ประสาทสัมผัสไวต่อการกระตุ้น ทาให้ตกใจง่ายและสะดุ้งผวา กล้ามเนื้อแขนขาเกร็งกระตุก ระยะหลังจะเป็นอัมพาตหมดสติ และเสียชีวิตภายใน 2-7 วันนับจากเริ่มแสดง

อาการในสัตว์ ระยะแรก สัตว์จะมีนิสัยผิดไปจากเดิม ต่อมาจะมีอาการ ตื่นเต้น ตกใจง่าย กระวนกระวาย กินอาหารได้น้อยลง ม่านตาขยายไวต่อแสง บางตัวจะซึมซุกตัวในที่มืด ระยะสุดท้ายจะมีอาการอัมพาต ทำให้เสียงเห่า หอน ผิดปกติ หลังแข็ง ลิ้นห้อย น้้ำลายไหล กลืนไม่ได้ อาการอัมพาตจะลุกลามไปทั้งตัว ชัก และตายภายใน 10 วันหลังจากมีอาการ

การป้องกันและควบคุมโรคพิษสุนัขบ้าหรือโรคกลัวน้ำ

1.นำสัตว์เลี้ยง เช่น สุนัข แมว ไปฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าอย่างน้อยปีละครั้ง เจ้าของสุนัขต้องนำสุนัขไปรับการฉีดวัคซีนเข็มแรกเมื่อสุนัขอายุ 2-4 เดือนและฉีดกระตุ้นหลังจากเข็มแรก 1-3 เดือน (ตามพระราชบัญญัติโรคพิษสุนัขพ.ศ. 2535)

2.ไม่ควรเล่นคลุกคลีกับสุนัข หรือสัตว์เลี้ยงที่ยังไม่ได้ฉีดวัคซีนหรือไม่ทราบประวัติการฉีดวัคซีน

3.ควรทิ้งขยะ เศษอาหาร ในที่ที่มีฝาปิดมิดชิด กำจัดโดยการฝัง หรือเผา เพื่อป้องกันไม่ให้เป็นแหล่งอาหารของสุนัขจรจัด

4.กำจัดสุนัขและแมวที่ไม่มีเจ้าของให้หมดไป โดยการคุมกำเนิด ทำลายหรือจัดหาสถานที่เลี้ยงดู

5.ถ้าสงสัยว่าสัตว์มีอาการของโรคพิษสุนัขบ้า อย่านำไปปล่อยเพราะอาจเป็นภัยต่อคนและสัตว์อื่นต่อไป ให้กักขังไว้รอดูอาการหรือส่งให้แพทย์ตรวจ

การปฏิบัติตนเมื่อถูกสุนัขกัด

เมื่อพบสุนัขหรือสัตว์ที่มีอาการคิดว่าจะเป็นโรคนี้ ควรแจ้งเจ้าหน้าที่เกี่ยวข้องทราบโดยด่วน เพื่อดำเนินการควบคุมโรคไม่ให้แพร่ไปที่อื่น และติดตามผู้ที่ถูกสุนัขกัดหรือข่วน มารับการฉีดวัคซีนที่ รพ.

การปฏิบัติต่อบาดแผลที่ถูกกัด

-รีบล้างแผลด้วยน้ำ และสบู่หลายๆ ครั้ง โดยล้างให้เข้าถึงรอยลึกของแผล

-ทำความสะอาดซ้ำด้วยน้ายาฆ่าเชื้อ เช่น โพวิโดน-ไอโอดีน , ๗๐% alcohol ถ้าแผลฉกรรจ์มีเลือดออก ควรปล่อยให้เลือดออกระยะหนึ่ง เพื่อล้างน้ำลายของสัตว์ที่อาจมีเชื้อไวรัสออกก่อน

-ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า และวัคซีนป้องกันโรคบาดทะยัก ร่วมกับให้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการติดเชื้ออื่นๆ

การปฏิบัติต่อสัตว์ที่กัด

ควรกักขังสัตว์ที่กัดไว้เพื่อสังเกตอาการ อย่างน้อย ๑๐ วัน ถ้าสัตว์มีอาการผิดปกติให้รีบพาไปพบสัตว์แพทย์ทันที และถ้าสัตว์ตาย หรือมีอาการชัดเจน ควรแจ้งเจ้าหน้าที่เกี่ยวข้องทราบโดยด่วน เพื่อดำเนินการควบคุมโรคไม่ให้แพร่ไปที่อื่น

แผนกควบคุมโรค กองส่งเสริมสุขภาพและเวชกรรมป้องกัน กรมแพทย์ทหารบก

บทความที่เกี่ยวข้อง โรคที่มากับฤดูร้อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง 1 2 

อัลบั้มภาพ