คำแนะนำ

img

ไฟต์บังคับ ขยับล้างมือ

 

มือเป็นอวัยวะที่ต้องสัมผัสสิ่งต่าง ๆ มากมายในแต่ละวัน การล้างมือให้สะอาดอยู่เสมอ จึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรละเลย เพื่อกำจัดเชื้อไวรัสและแบคทีเรีย ป้องกันการติดเชื้อจากการเผลอนำมือไปสัมผัสดวงตาจมูก หรือปาก และลดการแพร่กระจายเชื้อโรคไปสู่ผู้อื่น  โดยผลการศึกษาในสหรัฐอเมริกาพบว่าการล้างมืออย่างถูกวิธีเป็นเวลา 15 วินาที สามารถลดเชื้อโรคได้ถึง 90%

มืออาจนำเชื้อโรคอะไรบ้าง

  1. โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจเช่น หวัด วัณโรค ไข้หวัดใหญ่ โรคหัด โดยอาจติดต่อผ่านการหายใจเอาเชื้อโรคเข้าไป และติดต่อได้จากการที่มือสัมผัสกับสิ่งของ เครื่องใช้ หรือสิ่งคัดหลั่ง ได้แก่น้ำมูก น้ำลาย เสมหะ เลือด ของผู้ป่วย
  2. โรคติดต่อระบบทางเดินอาหาร เช่น อุจจาระร่วง อหิวาตกโรค อาหารเป็นพิษ โรคตับอักเสบชนิดเอ โรคพยาธิชนิดต่าง ๆ การติดต่อเกิดจากการที่มือปนเปื้อนเชื้อเหล่านั้น แล้วหยิบจับอาหารรับประทาน
  3. โรคติดต่อจากการสัมผัสได้โดยตรงเช่น โรคตาแดง โรคเชื้อรา แผลอักเสบที่ผิวหนัง หิด เริม การติดต่อ เกิดจากมือไปสัมผัสแผล ฝี หนอง โดยตรง แล้วมาสัมผัสกับส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย
  4. โรคติดต่อที่รุนแรง เช่น โรคไข้หวัดนก SARS โรคคิดเชื้อโคโรน่าไวรัส เช่น MERS-CoV COVID-19 การติดต่อเกิดจากการรับ เชื้อทางระบบทางเดินหายใจ หรือมือไปสัมผัสกับสิ่งคัดหลั่งต่าง ๆ (น้ำมูก น้ำลาย เสมหะ เลือด) จากสัตว์ปีกที่ป่วยเป็นโรคไข้หวัดนก

เมื่อไหร่ควรล้างมือ

หลังจากสัมผัสสิ่งสกปรก หรือสิ่งของสาธารณะต่าง ๆ ที่เต็มไปด้วยเชื้อโรคและเชื้อแบคทีเรียจำนวนมาก การล้างมือจะช่วยทำความสะอาดและกำจัดเชื้อโรคเหล่านี้ให้หมดไป โดยช่วงเวลาที่ควรล้างมือ ได้แก่

  1. ล้างมือก่อนการเตรียม และปรุงอาหาร
  2. ล้างมือก่อนรับประทานอาหาร
  3. ล้างมือหลังการขับถ่าย เปลี่ยนผ้าอ้อมเด็กเล็ก หรือผู้สูงอายุ
  4. ล้างมือหลังจากไอจาม
  5. ล้างมือก่อน และหลังจากทำแผล หรือสัมผัสผู้ป่วย
  6. ล้างมือหลังสัมผัสกับสัตว์
  7. ล้างมือหลังจากทำกิจกรรมที่ทำให้มือสกปรก หรือ เมื่อกลับจากการออกไปข้างนอกสถานที่

นอกจากนี้ ในช่วงที่มีข่าวการแพร่กระจายของโรคติดต่อ ควรล้างมือให้บ่อยขึ้น เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อ

การล้างมือที่ถูกวิธี

ขั้นตอนการล้างมือ ของกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข มีดังนี้ 

  1. ใช้ฝ่ามือถูฝ่ามือ ล้างมือด้วยน้ำสะอาด ฟอกสบู่จนขึ้นฟอง หลังจากนั้นนำฝ่ามือทั้งสองข้างประกบกันและขัดๆถูๆให้ทั่ว
  2. ใช้ฝ่ามือถูหลังมือ ฟอกสบู่ที่หลังมือ แล้วใช้ฝ่ามือถูหลังมือ ซอกนิ้วจนกว่าจะสะอาด ถูทั้งสองข้างเพื่อฆ่าเชื้อโรคบริเวณหลังมือ เพราะส่วนใหญ่จะล้างมือและเข้าไม่ถึงจุดนี้
  3. ประกบฝ่ามือถูซอกนิ้ว การล้างมือขั้นตอนนี้ต้องนำมือทั้งสองข้างมาประกบกัน และล้างมือด้วยสบู่อีกครั้ง ถูซอกนิ้วให้สะอาดเกลี้ยง
  4. ใช้ฝ่ามือขัดหลังนิ้ว กำเป็นกำปั้นข้างหนึ่งล้างมือโดยใช้ฝ่ามือถูบริเวณหลังนิ้ว ทำสลับกันจะรู้สึกว่ามือเริ่มสะอาดขึ้น
  5. ถูนิ้วหัวแม่โป้ง กางนิ้วหัวแม่โป้งแยกออกมาแล้วใช้ฝ่ามืออีกข้างกำรอบหัวแม่โป้ง ใช้มือหมุนด้วยฟองสบู่เป็นวงกลม
  6. ขัดฝ่ามือด้วยปลายนิ้ว ให้แบบมือแล้วใช้ปลายนิ้วมืออีกข้างถูด้วยฟองสบู่ตามแนวขวาง จากนั้นสลับข้างทำแบบเดียวกัน
  7. กำมือรอบข้อมือข้างหนึ่ง ถูวนจนกว่าจะสะอาด หลังจากนั้นให้เปลี่ยนข้างทำแบบเดียวกับมือข้างแรก วิธีนี้จะช่วยให้มือของคุณสะอาดหมดจด

การล้างมือแบบทั่วไป จะช่วยขจัดสิ่งปรกและเชื้อโรคต่าง ๆ หรือคราบสกปรกที่ออกมาตามธรรมชาติ อาทิเช่น คราบเหงื่อและไขมัน เป็นการล้างมือเพื่อลดจำนวนเชื้อโรคที่อยู่ตามซอกมือของเราแบบชั่วคราว โดยใช้การฟอกมือใช้เวลาประมาณ 10-20 วินาที ส่วนการล้างมือด้วยแอลกอฮอล์เจล (Alcohol gel) สามารถใช้แทนการล้างด้วยน้ำและสบู่ได้  แต่ต้องเป็นการล้างมือไม่ได้สกปรกมาก หรือ ไม่ไปจับสิ่งสกปรกมา โดนกดน้ำยาประมาณ 10 มิลลิลิตร ถูกมือให้ทั่วประมาณ 20 วินาที

ส่วนกรณีที่ต้องการความสะอาดมากกว่าการด้วยน้ำและสบู่ อาจล้างมือด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ (Hygienic hand washing)  หรือล้างมือด้วยการใช้สบู่เหลวผสมกับน้ำยาฆ่าเชื้อโรคที่ขายอยู่ทั่วไป เช่น Chlorhexidine 4% และใช้เวลาในการล้างมือ 30 วินาที

ล้างมือให้เป็นนิสัย

ผู้ปกครองควรส่งเสริมให้บุตรหลานล้างมือบ่อย ๆเป็นนิสัย เพราะวัยเด็กเป็นวัยที่ชอบเล่นสนุกสนานและอยากรู้อยากลอง จึงมีโอกาสสัมผัสสิ่งสกปรกและเชื้อโรคต่าง ๆ ได้ง่าย โดยอาจทำให้การล้างมือเป็นเรื่องน่าสนใจ เช่น แทรกกิจกรรมระหว่างการล้างมือ เพราะการล้างมือให้สะอาด ปราศจากเชื้อโรค ควรทำอย่างน้อย 20 วินาที แต่เด็กส่วนใหญ่ใช้เวลาล้างมือเพียงไม่กี่วินาที กิจกรรมสนุก ๆ ระหว่างการล้างมือจะช่วยให้เกิดความเพลิดเพลินและล้างมือได้นานขึ้น หรือการช่วยให้เด็กล้างมือได้สะดวก เช่นหาเก้าอี้ให้ยืน มีผ้าเช็ดมือพร้อมสบู่ที่สามารถเอื้อมถึงได้ จะช่วยให้เด็กรู้สึกว่าตนสามารถทำสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ได้เหมือนผู้ใหญ่ ทำให้เกิดความภูมิใจ และไม่รู้สึกว่าการล้างมือเป็นเรื่องยากลำบาก เต็มใจล้างมือมากขึ้น นอกจากนี้ อาจหาสบู่ที่มีกลิ่นหอม หรือขวดใส่สบู่เหลวรูปตัวการ์ตูนที่ลูกโปรดปราน เพื่อดึงดูดให้การล้างมือรื่นเริงกว่าเดิม

 

อัลบั้มภาพ